Dawki promieniowania jonizującego

Dawka ekspozycyjna jest to liczba ładunków elektrycznych jonów jednego znaku powstałych w jednostce masy powietrza w wyniku działania promieniowania jonizującego; jest miarą jonizacji powietrza pod wpływem działania promieniowania X. Jednostką jest 1 C/kg.

Dawka pochłonięta jest równoważna z energią, jaką traci promieniowanie, a przez to jaką pochłania dany ośrodek, przypadająca na jego jednostkę masy. Jednostką jest Grej. 1 Gy odpowiada 1kg napromieniowanego materiału, który pochłonął 1J energii.

Dawka równoważna jest miarą pochłanianej energii przez żywy organizm z uwzględnieniem skutków biologicznych jakie wywołują różne rodzaje promieniowania. Dawka pochłonięta promieniowania jonizującego jest uśredniona dla każdej tkanki lub narządu z uwzględnieniem czynnika jakości promieniowania (stałego, wyliczonego dla danego rodzaju promieniowania). Jednostką jest Siwert (Sv).

Dawka skuteczna to suma wszystkich dawek równoważnych w tkankach pomnożona przez odpowiedni współczynnik wagowy danej tkanki lub narządu. Współczynniki wagowe uwzględniają od razu promieniowrażliwość poszczególnych tkanek związaną z wywoływaniem określonych skutków stochastycznymi.

Dawka graniczna jest to wartość dawki skutecznej lub równoważnej określona dla danych osób, która nie może być przekroczona. Określa ona wielkość ewentualnego narażenia na promieniowanie i jest z góry określona.

Dla populacji ogólnej efektywna dawka w ciągu roku wynosi 1mSv. W wyjątkowych okolicznościach dopuszczalna jest dawka efektywna 5 mSv w ciągu roku, przy czym średnia dawka w ciągu następnych 5 lat nie może przekraczać 1mSv rocznie. Dawka równoważna dla soczewki oka wynosi 15mSv w ciągu roku. Dawka równoważna dla skóry wynosi 50 mSv w ciągu roku.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Promieniowanie jonizujące » Dawki promieniowania jonizującego