Embolizacja

Embolizacja jest zabiegiem zamknięcia naczynia krwionośnego, najczęściej przeprowadzanym na naczyniach tętniczych, rzadziej żylnych (rzadko np. w przypadku żylaków powrózka nasiennego).

Embolizację najczęściej stosuje się w celu odcięcia tkanki unaczynionej przez dane naczynie od dostępu do tlenu w celu wywołania jej martwicy. Podstawowe zastosowania embolizacji to: leczenie wad naczyniowych, leczenie zmian pourazowych i zatrzymywanie krwowtoków oraz leczenie guzów nowotworowych (najczęstsze zastosowanie procedury mające na celu radykalne zniszczenie tkanki nowotworowej poprzez odcięcie jej od składników potrzebnych do życia). O skuteczności i powikłaniach embolizacji decydują: działanie biologiczne materiału embolizacyjnego w naczyniu oraz jego właściwości fizykochemiczne, a także wielkość obszaru objętego embolizacją. Pomimo tak wielu czynników wpływających na sukces procedury, skuteczność zabiegu szacuje się na 80-100 proc.

W czasie zabiegu pod kontrolą RTG-video wprowadza się przez skórę cewnik do układu naczyniowego i umieszcza się go we właściwym naczyniu. Następnie przez cewnik wprowadzany jest do światła naczynia materiał embolizacyjny, który powoduje jego zamknięcie. Jest wiele materiałów embolizacyjnych stosowanych w radiologii zabiegowej stosowanych w zależności od swoich właściwości w różnych chorobach. Należą do nich: gąbka żelatynowa, alkohol poliwinylowy, metalowe spirale, kleje cyjanoakrylowe oraz odczepiane balony.

Embolizacja w leczeniu chorób naczyniowych stosowana jest jako uzupełnienie operacji lub samodzielna oddzielna metoda lecznicza. Patologie naczyń poddawane zabiegowi to: przetoki tętniczo-żylne, naczyniaki, tętniaki oraz wady naczyniowe. Szczególnie embolizacja wskazana jest u chorych z naczyniakami mózgu. W przypadku tętniaków materiałem embolizacyjnym są metalowe spirale, natomiast przy naczyniakach używa się klejów cyjanoakrylowych.

Szczególnym zastosowaniem techniki jest embolizacja nowotworów. W tym przypadku zabieg wykonywany jest u pacjentów, którzy nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego ze względu na zbyt duże rozmiary nacieku rozrostowego, a jednocześnie posiadają warunki do przeprowadzenia procedury (bogato unaczynione guzy). Zabieg ten nigdy nie prowadzi do obumarcia nowotworu i wyleczenia pacjenta, ale pozwala wyraźnie zmniejszyć krwawienia ze zmiany oraz wymiary guza. Osłabia w ten sposób dolegliwości bólowe pacjenta, zwalnia tempo wzrostu nowotworu, a co za tym idzie zwiększa jakość życia chorego oraz wydłuża czasu życia pacjenta.

Szczególną odmianą procedury jest chemioembolizacja, która polega na podaniu materiału embolizacyjnego wzbogaconego o leki cytostatyczne do tętnic unaczyniających nowotwór. Stosuje się także embolizację przedoperacyjną, która ma na celu zmniejszenie masy guza tuż przed operacją, tak by ułatwić jego usunięcie oraz zmniejszyć wielkość krwawienia z nowotworu w trakcie operacji.

Powikłaniem procedury może być wystąpienie zespołu poembolizacyjnego, przemieszczenie się materiału embolizacyjnego wewnątrz tętnicy i uszkodzenie naczynia w trakcie zabiegu. Są one jednak bardzo rzadkie (mniej niż 1 proc.) i w dużej mierze zależą od rodzaj użytego materiału. Zespół poembolizacyjny jest reakcją organizmu na miejscowe zaburzenia krążenia po embolizacji i obecność ciała obcego (materiału embolizacyjnego) w naczyniu krwionośnym. Przejawia się miejscowym wzrostem temperatury ciała oraz bólem w miejscu przeprowadzanego zabiegu. Ustępuje po 2-3 dniach i nie pozostawia trwałych następstw.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Radiologia zabiegowa » Embolizacja