Nabyte wady serca

W diagnostyce nabytych wad serca zawsze stosuje się algorytm postępowania, w którym pierwszym krokiem jest wykonanie zdjęcia przeglądowego RTG. Po znalezieniu odstępstw od normy wykonuje się echokardiografię. Jeżeli tutaj znaleziona zostanie wada serca, w celu weryfikacji lub dokładnego określenia zmiany można wykonać rezonans magnetyczny lub cewnikowanie z angiografią. Ostatni etap nie jest jednak konieczny jeżeli wada nie jest bardzo groźna dla życia.

Zwężenie zastawki dwudzielnej

Zastawka dwudzielna łączy lewy przedsionek z lewą komorą. Wada ta inaczej nazywana jest stenozą mitralną. Polega na utrudnionym przepływie między lewym przedsionkiem, a lewą komorą prowadzącym do wzrostu ciśnienia w lewym przedsionku i jego poszerzenia się oraz do zwiększenia ciśnienia w żyłach płucnych i całym krążeniu małym. Dochodzi do skurczowego przeciążenia prawej komory. Wzrost ciśnienia powoduje rozwinięcie się nadciśnienia płucnego i w konsekwencji powstaje przewlekły zastój w postaci obrzęku śródmiąższowego. Powiększone lewe serce uciska otaczające narządy i tkanki.

W obrazie RTG widać wypełnienie talii serca - spłaszczenie wcięcia lewego zarysu sylwetki serca. Lewy przedsionek poszerza się ku tyłowi i na prawo. Komora prawa powiększa się w lewo z uniesieniem koniuszka serca ku górze aż do oderwania go od przepony. Powiększone serce zwiększa powierzchnię przylegania do mostka. W badaniu ECHO możliwa jest dodatkowa ocena zwapnień i zwłóknień w obrębie aparatu zastawkowego. Na podstawie korelacji zmian sylwetki serca oraz nasilenia obrzęku śródmiąższowego możliwe jest dokonanie oceny nasilenia sten ozy.

Niedomykalność zastawki dwudzielnej

Niedomykalność zastawki dwudzielnej, czyli łączącej lewy przedsionek z lewą komorą powoduje, że krew w momencie skurczu komory cofa się do przedsionka, co nie ma miejsca w warunkach fizjologicznych. Prowadzi to do przeciążenia ciśnieniowego lewego przedsionka oraz przeciążenia objętościowego lewej komory, co ostatecznie kończy się powiększeniem obu tych jam.

Na zdjęciu RTG w projekcji przednio-tylnej powiększenie lewego przedsionka widoczne jest zarówno na lewym, jak i na prawym zarysie serca. Lewa komora powiększa się w lewo i ku tyłowi, a koniuszek serca ulega obniżeniu. Rysunek naczyniowy płuc jest zazwyczaj prawidłowy. Często obserwuje się zwapnienia w zastawce dwudzielnej. Rozpoznanie można postawić na podstawie jednoczesnego występowania charakterystycznych objawów i wyniku nadania ECHO z badaniem Dopplerowskim.

Skojarzona wada mitralna

Skojarzona wada mitralna to jednoczesne występowanie niedomykalności i stenozy w obrębie zastawki łączącej lewy przedsionek z lewą komorą. Dochodzi do powiększenia obu komór serca i poszerzenia lewego przedsionka. Krążenie płucne zachowuje się tak jak przy zwężeniu mitralnym (czytaj wyżej). Diagnostyka jest trudna i postawą jest badanie ECHO.

Zwężenie zastawki aorty

Aorta połączona jest z lewą komorą trójpłatkową zastawką. To połączenie wiąże serce z układem naczyń obwodowych i odpowiada za dotlenienie tkanek. Jego zwężenie prowadzi do oporowego skurczowego przeciążenia lewej komory i jej przerostu. Z czasem powstają dodatkowo rozstrzenie i niewydolność lewej komory. Wzrost ciśnienia w lewym przedsionku i żyłach płucnych prowadzi do przewlekłego zastoju w krążeniu płucnym i powstania obrzęku śródmiąższowego. Aorta wstępująca ulega poszerzeniu aż do powstania tętniaka. Na zdjęciu RTG lewa komora poszerza się w lewo i ku tyłowi. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania ECHO z Dopplerem.

Niedomykalność zastawki aorty

Niedomykalność zastawki aorty prowadzi do przeciążenia objętościowego lewej komory, a w konsekwencji do poszerzenia lewej komory i wzrostu ciśnienia w jej obrębie, a także dalej w aorcie. Wykonuje się badanie ECHO oraz cewnikowanie serca.

Skojarzona wada aortalna

Skojarzona wada aortalna to jednoczesne występowanie zwężenia i niedomykalności zastawki aorty prowadzące do powiększenia lewej komory i poszerzenie aorty. Obraz wady nie jest charakterystyczny.

Wada mitralno-aortalna

Wada mitralno-aortalna to współwystępowanie wady w zastawce mitralnej i aortalnej. Bardzo ciężka wada istotna hemodynamicznie i rzutuje na pracę serca.

Wady wielozastawkowe

Wady wielozastawkowe to wady przebiegające przeważnie jako współistnienie wad zastawek: dwudzielnej, aorty, trójdzielnej. Powstaje olbrzymie powiększenie serca z przeciążeniem objętościowym i ciśnieniowym całego serca. Serce przypomina worek wypełniający niemal całą klatkę piersiową, a więc wskaźnik sercowo-płucny jest bliski 1. Badanie ECHO potwierdza rozpoznanie.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Serce » Nabyte wady serca