Nowotwory wątroby

Nowotwory tworzą przeważnie ogniskowe zmiany w wątrobie. Pierwotne nowotwory wątroby mogą wywodzić się z komórek wątrobowych, z nabłonka dróg żółciowych oraz z komórek śródbłonka naczyń.

Rak wątroby

  • Rak z komórek wątrobowych

    Rak z komórek wątrobowych należy do najczęstszych pierwotnych nowotworów wątroby. Zauważa się częstsze ich występowanie u pacjentów z marskością wątroby. Najczęściej występuje w postaci guzowatej albo jako pojedynczy ograniczony do jednego obszaru guz lub wiele guzków w postaci rozsianej. Rak może posiadać torebkę łącznotkankową w sposób ostry odgraniczającą go od otaczającej zdrowej tkanki. Częściej jednak obserwuje się nierównomiernie i rozlane naciekanie nowotworu na zdrowy miąższ wątroby. Dochodzi wtedy do powstania licznych ognisk rozpadu i przegród łącznotkankowych. Naciek szerzy się wewnątrzwątrobowo wzdłuż gałęzi żyły wrotnej, komórki nowotworowe przenoszą się z krwią odpływającą tymi gałęziami i są dalej roznoszone do odległych narządów takich jak np. płuca.

    Na obraz choroby wpływ ma przede wszystkim przebieg nowotworu: obecność tkanki tłuszczowej i włóknistej, krwawienia w obrębie guza oraz obszary martwicy. W badaniu USG widoczne są początkowo małe hipoechogeniczne ogniska, które z czasem wraz ze wzrostem guza stają się hiperechogeniczne. Badanie Dopplerowskie uwidacznia bardzo bogate unaczynienie guza. Natomiast w badaniu TK widoczne są ogniska stłuszczenia i martwicy o małym współczynniku pochłaniania promieniowania. Same ogniska komórek nowotworowych mogą być zarówno hipo-, izo- jak i hyperdensyjne. Badanie MR uwidacznia niejednolitą strukturę nacieku oraz wzmocnienie kontrastowe guza. Udaje się także zobrazować dwuwarstwową budowę otoczki - samą tkankę włóknistą, jak i obrzęknięty pierścień tkanki otaczającej.

  • Rak z komórek nabłonka dróg żółciowych

    Rak z komórek nabłonka dróg żółciowych powstaje najczęściej w okolicy wnęki wątroby i wnika do przewodów wątrobowych lub przewodu żółciowego wspólnego, powodując upośledzenie odpływu żółci i rozszerzenie dróg żółciowych powyżej przeszkody. Jest to guz słabo unaczyniony i hipodensyjny w badaniu TK z podaniem kontrastu. Badanie USG jest lepsze w ocenie dróg żółciowych, natomiast TK w ocenie tkanek z intensywnym naciekiem komórkowym.

Gruczolak wątroby

Gruczolak to łagodny nowotwór wątroby, który może jednak ulec zezłośliwieniu. Często daje krwotoki do jamy otrzewnej. Jest trudny w ocenie radiologicznej. W TK widoczny jest jako hipodensyjny guz, z bogatą i niejednorodną morfologią wewnętrzną składającą się z obszarów wylewów i ognisk martwicy. Może być otoczony torebką.

Naczyniak jamisty

Naczyniak jamisty jest najczęstszym nowotworem łagodnym wątroby. Przyjmuje postać małych, przebiegających bezobjawowo guzków. Wewnątrz obserwuje się liczne zwłóknienia, ogniska rozpadu i zwapnienia. W USG widoczny jest jako dobrze odgraniczone, okrągłe ognisko hiperechogeniczne. Natomiast w TK jest zmianą hipodensyjną, ulegającą wzmocnieniu kontrastowemu po podaniu środka cieniującego (wypełnienie kontrastem pojawia się od obwodu zmiany do części centralnej). Badanie MR jest najbardziej specyficzną metodą.

Przerzuty nowotworowe do wątroby

Nowotwory przerzutowe stanowią w istocie ponad 90 proc. wszystkich nowotworów wątroby. Najczęściej są to mnogie zmiany ogniskowe, rzadziej pojedyncze guzki. Część nowotworów jest bardzo dobrze unaczyniona. Zaliczamy do nich przerzuty raka nerki, tarczycy, części wewnątrzwydzielniczej trzustki i rakowiaka jelita grubego. Do guzów słabo unaczynionych należą przerzuty raka jelita grubego, żołądka, trzustki, pęcherzyka żółciowego, sutka i oskrzela.

Badania USG, TK, MR wykazują się podobną skutecznością w diagnostyce nowotworów przerzutowych. W USG guzy słabo unaczynione są hipoechogeniczne, a dobrze unaczynione są analogicznie hiperechogeniczne. Powierzchownie położone zmiany zmieniają widok zewnętrzny wątroby, jej brzegi i zarysy. Masy nowotworowe widoczne są przeważnie jako obszary martwicy z płynem w części centralnej. W badaniu TK obserwujemy mnogie ogniska hipodensyjne, które wzmacniają się po podaniu kontrastu. W badaniu MR widoczne są niejednorodne ogniska martwicy i krwotoków.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Wątroba » Nowotwory wątroby