Obraz USG i jego interpretacja

Obraz widziany na monitorze podczas badania USG jest w istocie odwzorowaniem przekroi, jakie powstają wskutek przebiegu podłużnej fali ultradźwiękowej w poprzek znajdujących się w jej zasięgu tkanek i narządów. Jest to zatem przedstawienie następujących po sobie warstw komórek, zgodnie z kierunkiem biegu fali od głowicy aparatu. Cechą fali podłużnej jest jej równomierne rozchodzenie się w jednolitym ośrodku.

Wszystkie przeszkody napotkane na jej drodze: granice między narządami, patologie komórkowe, jamy wypełnione płynem, zwapnienia, pęcherzyki czy ciała obce zmieniają właściwości ośrodka prowadząc do takich zjawisk fizycznych, jak: odbicie, załamanie, rozproszenie, absorpcja i tłumienie. W rzeczywistości to zmiana gęstości napotkanej tkanki jest barierą dla dźwięku, wobec której dochodzi do wymienionych sytuacji.

Z medycznego punktu widzenia największe znaczenie ma odbicie fali, która wraca do głowicy aparatu i umożliwia uzyskanie informacji na temat ośrodka w którym się rozchodzi. Uwagę może przykuwać także zjawisko absorpcji i tłumienia, które polegają na traceniu części energii fali za pomocą tarcia wewnętrznego i przekształceniu jej w ciepło, w stopniu zależnym od stężenia białek w danej tkance.

Interpretacja obrazu USG

Lekarz przeprowadzający badanie, oceniając jaki rodzaj tkanki i jaki narząd są przedstawione na monitorze - poza oczywistą wiedzą anatomiczną - wnioskuje na podstawie oporności akustycznej tkanki. Jest to parametr zależny od jej gęstości i elastyczności, poprzez który domniemać można z jakim rodzajem komórek mamy do czynienia. Obliczany jest na podstawie prędkości przechodzenia dźwięku przez narząd, która zależy od jego spoistości. Im prędkość jest mniejsza, tym mniejsza jest oporność akustyczna.

Przy kontakcie z opisami badań USG możemy natkną się na pojęcie echogeniczności. Zazwyczaj są używane przeciwstawne pojęcia hipo- i hyperechogeniczności. Jest to termin mający na celu określenie, zazwyczaj w odniesieniu do tkanek patologicznych, jak wygląda budowa komórek w stosunku do prawidłowych tkanek otaczających zmianę. Obszary jaśniejsze na monitorze określa się mianem hipoechogenicznych. Odwrotnie ciemniejsze zmiany nazywa się hyperechogenicznymi.

Istnieją dwie metody interpretacji danych napływających do komputera i prezentacji obrazu na monitorze. Najbardziej popularną metodą jest klasyczna prezentacja B, która widoczna jest jako dwuwymiarowy, czarnobiały obraz przedstawiający przekroje tkanek i narządów znajdujących się w płaszczyźnie określonej przez przyłożony do ciała przetwornik (zgodnie kierunkiem jego ustawienia).

Drugi system - prezentacja M, stosowany przeważnie w kardiologii, przedstawia wykres powstały poprzez zestawienie obok siebie szeregu linii, których długość odpowiada ich wartości. Są to chwilowe dane określone w jednostce czasu. Ich zestawienie możliwe jest dzięki pamięci komputera, która niejako na bieżąco porównuje mierzony wskaźnik. Najczęściej w ten sposób badany jest ruch jakiegoś obiektu. W przypadku naczyń jest to ruch krwi w nich płynącej. Wykres oglądany na monitorze jest zatem widmem rozkładu prędkości krwi w danym przedziale czasowym z uwzględnieniem poszczególnych chwilowych prędkości.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Ultrasonografia » Obraz USG i jego interpretacja