Scyntygrafia nadnerczy

Razem z badaniem scyntygraficznym nadnerczy zawsze wykonuje się jednocześnie scyntygram nerek, w celu dokładnego określenia położenia nadnerczy.

Scyntygrafia kory nadnerczy

W badaniu scyntygraficznym kory nadnerczy stosowane są selenocholesterol lub jodocholesterol, które są substratami do produkcji hormonów steroidowych. Znaczniki podawane są dożylnie i gromadzą się wybiórczo w części korowej nadnerczy, dla której cholesterol jest podstawowym substratem w syntezie wszystkich hormonów. Niestety wszystkie trzy warstwy na równi wykorzystują cholesterol, dlatego nie ma możliwości zróżnicowania wewnętrznej budowy kory nadnerczy. Magazynowanie radioizotopu jest powolne, dlatego badanie wykonuje się 3-7 dni po podaniu znacznika. Scyntygrafię można wykonywać po podaniu radioizotopu lub dopiero po dodatkowym podaniu deksametazonu hamującego wydzielanie ACTH i przez to działanie warstwy pasmowatej. Badanie to nazywa się testem supresji kory i poprzez wyciszenie działania warstwy pasmowatej pozwala uwidocznić patologie głównie w zakresie warstwy kłębkowej oraz różnicować procesy zależne i niezależne od ACTH.

Prawidłowe nadnercza widoczne są jako dwa owalne obszary radioaktywności, położone symetrycznie po obu stronach kręgosłupa powyżej lub na wysokości górnych biegunów nerek. Nadmierne gromadzenie znacznika w miejscu nadnercza jest związane z patologią w jego obrębie (najczęściej obecnością gruczolaka). Brak gromadzenia znacznika występuje przy rakach kory, które cechują się nieprawidłową przemianą cholesterolu w nowotworowych komórkach gruczołowych z jednoczesnym zachowaniem czynności wydzielniczej kory, która zwrotnie hamuje przysadkę i wydzielanie ACTH.

Główne wskazania do badania scyntygraficznego kory nadnerczy to zespół Cushinga, choroba Cushinga oraz zespół Conna. Badanie pozwala na dokładne umiejscowienie przerzutów raka kory nadnerczy, guzów wirylizujących oraz pozostałości nadnerczy po obustronnym usunięciu gruczołów. Jest to metoda z wyboru w poszukiwaniu nadczynnych fragmentów nadnerczy w przypadkach nawrotu objawów zespołu Cushinga po prowadzonej radykalnej operacji.

Zastosowanie scyntygrafii w chorobie Cushinga (pierwotnej hiperkortyzolemii) pozwala na różnicowanie etiologii choroby: obustronnego przerostu kory nadnerczy, gruczolaka lub raka kory nadnerczy. W prawidłowych nadnerczach nie występuje gromadzenie się jodocholesterolu. Do kumulacji radiofarmaceutyku dochodzi przy gruczolakach nadnerczy i obustronnym przeroście guzkowym niezależnym od ACTH (czyli od przysadki). Przeprowadza się badanie podstawowe oraz następnie po podaniu deksametazonu hamującego nadrzędny ośrodek znajdujący się w przysadce pozwala zróżnicować etiologię pierwotną od wtórnej.

Scyntygrafia rdzenia nadnerczy

Radioizotopem stosowanym w badaniu scyntygraficznym rdzenia nadnerczy jest MIBG - metajodobenzykiguanidyna znakowana jodem (131I), która jest fizjologicznym analog noradrenaliny i guanetydyny. Oprócz rdzenia nadnerczy w badaniu uwidaczniają się narządy posiadające unerwienie pochodzące z układu adrenergicznego: śledziona, serce, ślinianki, wątroba oraz nerki. Badanie znajduje zastosowanie przede wszystkim w diagnostyce guzów chromochłonnych (pojedynczych, mnogich oraz ekotopowych).

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Medycyna nuklearna » Scyntygrafia nadnerczy