Scyntygrafia nerek
Medycyna nuklearna znajduje zastosowanie w ocenie unaczynienia nerek, ich funkcji wydzielniczych i wydalniczych, diagnostyce refluksów moczowych, ocenie perfuzji krwi lub osocza przez nerkę, oznaczania wielkości przesączania kłębuszkowego oraz obliczania podstawowych parametrów wydolności nerek (klirensu nerkowego, GFR i Eger).
Statyczne badanie scyntygraficzne nerek
Badanie statyczne służy ocenie położenia, wielkości nerek oraz czynności komórek kanalików nerkowych. Stosowanym radiofarmaceutykiem jest 99mTc-DMSA, który gromadzi się w komórkach kanalików bliższych nefronów. Brak gromadzenia się znacznika (obszar zimny) świadczy o uszkodzeniu funkcji tej części nefronu.
Wskazania do statycznego badania scyntygraficznego nerek: - podejrzenie anomalii rozwojowych nerek, - podejrzenie nerki w ekotopowym położeniu, - podejrzenie guza nerki (problem z uwidocznieniem go w innych badaniach), - ocena zmian pozapalnych w miąższu nerek.
Dynamiczne badanie scyntygraficzne nerek
Badanie dynamiczne służy ocenie funkcji wydalniczej nerki po dożylnym podaniu 99mTc-DTPa (podlegającego filtracji kłębuszkowej) lub 99mTc-MAG3 (podlegającego sekrecji kanalikowej i wydaleniu z moczem). Wynik badania przedstawiany jest za pomocą dwóch krzywych renoscyntygraficznych, które ukazują kinetykę znacznika w obu nerkach w trakcie 20 minutowego badania.
Krzywa renoscyntygraficzna składa się z trzech faz, z której każda odpowiada określonemu etapowi wydzielania moczu.
Faza 1 (naczyniowa) stanowi pierwsze 40 sekund badania, które odpowiada szybkiemu napływowi znacznika z krwią do nerek (widoczne jest pod postacią szybko narastającej krzywej).
Faza 2 (miąższowa) trwa kolejne 3-5 minut i odpowiada okresowi, w którym znacznik przechodzi przez miąższ nerki.
Faza 3 (wydalnicza) rozpoczyna się w momencie spadku aktywności krzywej renoscyntygraficznej i odpowiada odpływowi moczu do pęcherza.
Wskazania do dynamicznego badania scyntygraficznego nerek: - zaburzenia ukrwienia nerek, - uszkodzenie miąższu nerek, - zaburzenia w odpływie moczu z układu kielichowo-miedniczkowego.
Badanie dynamiczne nerek znajduje także zastosowanie w diagnostyce nadciśnienia naczyniowo-nerkowego. Na jego podstawie dokonuje się oceny symetrii ukrwienia nerek oraz przepływu krwi przez każdą z nerek. Wykonuje się także test kaptoprilowy, który polega na porównaniu badania wykonanego w warunkach naturalnych do badania przeprowadzonego po podaniu leku kaptoprilu. Zwiększenie asymetrii krzywych nerkowych świadczy o zwężeniu tętnicy nerkowej dochodzącej do jednej z nerek.
Paulina Krawczyk
• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV) • "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL