Scyntygrafia tarczycy

Komórki tarczycy mają naturalną zdolność do wybiórczego gromadzenia jodków i ich analogów. Jednakże w przebiegu chorób tarczycy zauważa się pewne zmiany w zakresie tej właściwości (zarówno osłabienie, jak i zwiększenie wychwytywania jodków w zależności od rodzaju patologii). Radioizotopami używanymi w scyntygrafii tarczycy są jod (podawany doustnie) i technet (podawanego dożylnie). W praktyce używa się przede wszystkim technetu, którego czas połowicznego rozpadu wynosi 6 godzin (dla porównania czas połowicznego rozpadu jodu może wynosić do 60 dni), co wiąże się z mniejszą ekspozycją pacjenta na napromieniowanie.

Na obrazie scyntygraficznym oceniamy równomierność rozmieszczenia podanego radioizotopu. Wszelkie zaburzenia w jego rozkładzie świadczą o obecności zmian patologicznych. Prawidłowa tarczyca w projekcji przednio-tylnej widoczna jest na obrazie scyntygraficznym jako dwupłatowy gruczoł, a rozkład radioaktywności w miąższu tarczycy jest równomierny. Nierównomierność rozkładu izotopu związana jest najczęściej z obecnością guzów, które dzielimy na zimne (nie gromadzą wcale znacznika), chłodne (gromadzą znacznie mniej znacznika niż pozostała prawidłowa tkanka), ciepłe (gromadzą znacznik tak ja zdrowy miąższ) i gorące (gromadzą znacznik znacznie bardziej niż prawidłowy miąższ, wyłącznie lub prawie wyłącznie, niejako zabierając izotop z prawidłowego miąższu, który nie gromadzi go prawie wcale).

Scyntygrafia bardzo dobrze przedstawia funkcję tkanki tarczycowej, nie wystarcza natomiast do postawienia rozpoznania. Nie istnieje bowiem pewne przyporządkowanie zmian patologicznych do ich zdolności gromadzenia radioizotopu. Większość zmian gorących posiada etiologię nowotworową, ale aż 10 proc. guzków zimnych również należy do zmian nowotworowych.

Można czasem wykonywać badania po zahamowaniu wydzielania TSH preparatami hormonalnymi lub po pobudzeniu miąższu gruczołu po podaniu TSH.

Wskazania do scyntygrafii tarczycy:
- wole nadczynne,
- wole zamostkowe,
- podejrzenie autonomicznie działającej tkanki tarczycy,
- ektopia tarczycy
- zapalenia tarczycy,
- zmiany ogniskowe,
- ocena skuteczności zabiegu po operacji tarczycy,
- określenie jodochwytności tarczycy przed leczeniem jodem radioaktywnym.

Jod wychwytują nie tylko komórki tarczycy, ale także przerzuty zróżnicowanych raków tarczycy. W diagnostyce rozległości procesu nowotworowego, obecności przerzutów, stopnia zaawansowania choroby i planowania leczenia wykonuje się scyntygrafię całego ciała z użyciem 131I.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Medycyna nuklearna » Scyntygrafia tarczycy