Sposoby ochrony przed promieniowaniem jonizującym

Podczas wykonywania badania rentgenowskiego w celu ochrony pacjenta i optymalizacji warunków na najbardziej korzystne względem jego stanu zdrowia, budowy ciała i innych cech osobniczych, indywidualnie dobiera się parametry lampy rentgenowskiej przed każdym badaniem, wybiera czas ekspozycji oraz wielkość napromieniowanego pola z osłoną innych narządów pacjenta niepoddawanych badaniu.

Teoretycznie podczas badania pacjent chroniony jest przez właściwie zaprojektowane urządzenia emitujące promieniowanie jonizujące. Istnieją dwa pojęcia opisujące działanie ochronne działania lampy rentgenowskiej: kolimacja oraz filtracja.

Kolimacja jest to ograniczenie wiązki promieniowania użytecznego do badanej lub leczonej części ciała, co pozwala zmniejszyć objętość napromieniowanych tkanek i wielkość samej dawki. Filtracja jest to redukcja ilości promieniowania o niskiej energii, na które wystawiony jest pacjent.

Także osłony absorbują część promieniowania wiązki pierwotnej lub promieniowanie rozproszone. Umieszczane są zarówno w obszarze badanym jak i poza nim. W polu działania wiązki promieniowania osłony mają za zadanie ochronę organów promieniowrażliwych, natomiast poza nim osłaniają inne części ciała, nie podlegające w danej chwili badaniu.

Ekspozycji potencjalnej teoretycznie możemy się bać idąc na dowolne badanie radiologiczne, bojąc się błędu ludzkiego lub uszkodzenia maszyny. W rzeczywistości w dzisiejszych czasach większość przyrządów posiada wielokrotne systemy kontrolujące i zabezpieczenia przed takimi sytuacjami oraz blokady uniemożliwiające osiągnięcie zbyt wysokich wartości promieniowania. W ten sposób sumaryczna skuteczność ochrony pacjenta znajduje się na naprawdę zadowalającym poziomie.

Kontrola punktów diagnostycznych

Kontroli podlegają zarówno stanowiska pracy radiologów i techników, jak i gabinety z aparaturą diagnostyczną. Każda pracownia radiologiczna znajduje się pod nadzorem inspektora ochrony radiologicznej.

Kontrola dozymetryczna pracowni radiologicznych obejmuje pomiar mocy dawki w miejscach przebywania osób narażonych zawodowo oraz pomiar stężenia aktywności powietrza i powierzchniowej gęstości skażeń promieniotwórczych.

Regularnej kontroli poddawane są również mechaniczne zabezpieczenia jak osłony przed promieniowaniem, elementy stałe - ściany, stropy, drzwi, elementy ruchome - parawany, ekrany, elementy osobiste - fartuchy, rękawice.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Promieniowanie jonizujące » Sposoby ochrony przed promieniowaniem jonizującym