Środki kontrastowe stosowane w ultrasonografii (USG)

Środki kontrastowe w ultrasonografii USG) stosuje się w wyjątkowych sytuacjach, w celu zmiany echogeniczności krwi przepływającej przez naczynia i w konsekwencji poszczególnych narządów (środki organospecyficzne).

Środki zmieniające echogeniczność krwi zawierają mikroskopijne pęcherzyki powietrza zawieszone w roztworze ludzkiej albuminy (białka) lub galaktozy (cukru). W ten sposób wzmacniają sygnał powracający do głowicy. Większość z nich stworzona jest w taki sposób, żeby powietrze swobodnie przechodziło do płuc i było dalej wydalane poza organizm w czasie oddychania podczas przepływu krwi przez płuca. Środki cieniujące stosowane są głównie w badaniu USG jam serca oraz dużych naczyń, a także narządów jamy brzusznej. Istnieją również środki kontrastowe niepenetrujące przez włosowate naczynia płucne - służą one do oceny jam prawej połowy serca, ponieważ niepożądane jest w tym przypadku w trakcie badania ubywanie środka cieniującego z każdym następnym oddechem.

Środki organospecyficzne tworzone są w taki sposób, aby wychwytywane były przez konkretny typ komórek, a w szczególności przez obszary patologiczne, tzn. takie które w danym narządzie czy tkance zbudowane są z innych komórek lub zawierają zmienioną liczbę komórek prawidłowych. Zazwyczaj wzmocnieniu (rozjaśnieniu ulegają zmiany chorobowe, natomiast komórki pierwotne są ciemniejsze w skali szarości.

Środki kontrastowe nie są używane rutynowo. Przydatne są w trakcie oceny marskości wątroby, gdzie dokładne określenie perfuzji tkankowej, a więc ukrwienia narządu pomaga określić zaawansowanie choroby.

Tak zwane echo wzmacniacze są szczególnie przydatne przy badaniu Dopplerowskim. Znacznie poprawiają jakość obrazu i ocenę przepływów. Ich użycie konieczne jest w przypadku np. znalezienia zmiany ogniskowej w narządzie. Wtedy zastosowanie środka cieniującego przy badaniu Dopplerowskim umożliwia ocenę unaczynienia wcześniej znalezionego guza oraz precyzyjniejszą ocenę jego morfologii.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL