Uogólnione powiększenie serca

Wielkość serca jest dokładnie określona, jednak zmienna w stosunku do różnego ułożenia przepony, które zmienia się pod wpływem wielu czynników. Do czynników tych należy: wiek, płeć, budowa ciała, faza oddechowa oraz pozycja ciała trakcie badania.

Za powiększenie serca odpowiadać może jego przeciążenie oporowe, objętościowe lub mieszane. Uogólnione powiększenie objętości serca może być wywołane zarówno wybiórczym powiększeniem jednej jamy, jak i wszystkich jego jam.

Do przeciążenia oporowego może dojść w przebiegu zwężenia ujść zastawkowych prawego i lewego serca oraz w nadciśnieniu płucnym i ogólnoustrojowym. Utrudnienie odpływu krwi z komory (zarówno lewej, jak i prawej) prowadzi początkowo do przerostu mięśnia, a następnie do poszerzenia się jego jam, a w skrajnych przypadkach proces toczy się dalej z wytworzeniem rozstrzeni światła komory.

Przeciążenie objętościowe może powstać w przebiegu niedomykalności zastawek przedsionkowo-komorowych lub komorowo-tętniczych oraz przy istnieniu przecieków krwi między sercem lewym, a prawym przez patologiczne otwory. W konsekwencji tych zaburzeń dochodzi do znacznego powiększenia przedsionków oraz rozszerzenia komór i powstania ich rozstrzeni.

Badanie RTG to najlepsze badanie pozwalające na zobrazowanie w szybkim czasie powiększenia jam serca. Wielkość serca oceniana jest w obu projekcjach: przednio-tylnej i bocznej. Główną cechą pozwalającą ocenić powiększenie jam serca jest tak zwany wskaźnik sercowo-płucny. Jest to iloraz najszerszego wymiaru poprzecznego serca do wymiaru poprzecznego klatki piersiowej. Prawidłowo wskaźnik ten nie powinien przekraczać 0,5. O powiększeniu serca można wnioskować także na postawie jego stosunku do otaczających narządów, czyli na bazie jego topografii.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Serce » Uogólnione powiększenie serca