Zapalenia płuc

Zapalenie płuc w obrazie radiologicznym wiąże się przeważnie z zacienieniem rysunku płuca wynikającym z pojawieniem się wysięku i zapalnego nacieku komórkowego w przestrzeni pęcherzyków płucnych. Kolejnym etapem jest ocena lokalizacji owego zacienienia, która wpływa na dalsze rozpoznanie. Badanie RTG jest podstawowym badaniem potrzebnym nie tylko do rozpoznania patologii, ale także do kontroli postępu procesu chorobowego.

Niezależnie od rodzaju zapalenie płuc może być powikłane takimi patologiami, jak: ropień, zapalenie opłucnej, marskość płuca oraz zmiana prawidłowego ułożenia wnęk płuca i śródpiersia. Niekiedy różnicowanie zapalenia płuc z innymi chorobami o podobnym obrazie jest trudne i jedynie obserwacja zmian w czasie umożliwia prawidłową diagnostykę.

Płatowe zapalenie płuc

W przypadku płatowego zapalenia płuc proces zapalny obejmuje cały płat płuca. Na całym jego obszarze widoczne jest jednolite zacienienie (jasny, mleczny kolor). Granica między płatem zmienionym zapalnie a zdrową tkanką płucną jest zazwyczaj ostra, zgodna z linią wyznaczoną przez anatomiczną szczelinę dzielącą oba płaty. W utkaniu płuca mogą być widoczne ciemne pasma oskrzeli - wypełnienie drzewa oskrzelowego powietrzem widoczne jest jako ciemniejsze niż miąższ chorego płata. W warunkach fizjologicznych oskrzele daje obraz rurki o jasnych zarysach i ciemnym świetle, które jest i tak jaśniejsze niż upowietrzniona zdrowa tkanka płucna.

W procesie zdrowienia i cofania się objawów naciek zapalny ustępuje nierównomiernie i odcinkowo, przez co obraz RTG zmienia się z jednolitego na plamisty. Zmiany w obrazie RTG ustępują stopniowo i przez długi okres czasu, dlatego należy pamiętać, że podczas leczenia mogą występować jeszcze długo po wycofaniu się już objawów klinicznych.

Segmentowe zapalenie płuc

Segmentowe zapalenie płuc może dotyczyć jednego lub kilku segmentów tego samego płata płuca (każde płuco składa się z 10 segmentów). Obraz RTG podobny jest do płatowego zapalenia płuc. Różnicą jest jedynie brak wyraźnej ostrej linii odgraniczającej oba płaty.

Odoskrzelowe zapalenie płuc

Odoskrzelowe zapalenie płuc jest konsekwencją spływania nadmiernej wydzieliny oskrzelowej z patogenami zgodnie z grawitacją w dół drzewa oskrzelowego podczas zapalenia oskrzeli. Obraz RTG ściśle koreluje z patomechanizmem choroby i dlatego najczęściej zajęte są dolne płaty, gdzie opada patologiczny śluz i plwocina. Ogniska zapalne mogą być pojedyncze lub mnogie, najczęściej wielokształtne o nieostrych granicach.

Zapalenie płuc i opłucnej

Zapalenie płuc może być powikłane wysiękowym zapaleniem opłucnej, czyli wypełnianiu się jamy opłucnej płynem wysiękowym. W warunkach prawidłowych jama opłucnej jest jedynie szczeliną między dwoma listkami opłucnej wypełnioną śladowymi ilościami śluzu. Płyn w jamie opłucnej w przebiegu zapalenia płuc, zgodnie z grawitacją, przeważnie umiejscawia się na dole klatki piersiowej, przez co w obrazie RTG zaciera się linia między łukiem przepony a upowietrzonym obszarem płuca. Prawidłowo wraz z leczeniem zapalenia ustępują zarówno zmiany śródmiąższowe płuc, jak i następuje wchłanianie się zwrotne płynu w jamie opłucnej.

Atypowe zapalenia płuc

Na uwagę zasługują nietypowe zapalenia płuc, których cechą charakterystyczną jest obejmowanie przez nacieki zapalne zarówno tkanki podścieliska, jak i pęcherzyków płucnych. Są to przeważnie wirusowe i mykoplazmatyczne zapalenia, podczas gdy omówione wcześniej rodzaje wywoływane są przez bakterie.

Paulina Krawczyk

• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV)
• "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

radiologia24.pl » Płuca » Zapalenia płuc