Zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej
Zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej jest pierwszym badaniem wykonywanym z zakresu rentgenodiagnostyki i drugim po USG w zakresie wszystkich badań wykonywanych na układzie moczowym. Zdjęcie RTG obejmuje całą jamę brzuszną od przepony do spojenia łonowego. Nawet jeżeli podejrzewamy chorobę nerek konieczna jest obserwacja całego układu moczowego, szczególnie z przebiegiem moczowodów. W badaniu RTG możliwa jest obserwacja zwapnień oraz gazu w drogach moczowych, budowy i położenia mięśni lędźwiowych oraz układu kostnego.
Zwapnienia, występujące najczęściej pod postacią złogów w miedniczkach, moczowodach lub pęcherzu moczowym, widoczne są jako owalne jasne (cieniujące) ogniska. Podobny obraz, wymagający różnicowania z kamicą dróg moczowych, obserwuje się w kamicy pęcherzyka żółciowego, zwapnieniach ścian tętnic (szczególnie aorty brzusznej), zwapnieniach w gruczole krokowym oraz przy obecności flebolitów (zwapnień w żyłach).
Obecność gazu w układzie moczowym jest zmianą całkowicie patologiczną. Jego obecność świadczy o wytworzeniu się patologicznego połączenia z przewodem pokarmowym, z którego gaz przedostaje się do dróg moczowych. Wiąże się to najczęściej z przerwaniem ciągłości ścian obu układów i wytworzeniem między nimi przetoki.
Rzadko zmiany w układzie kostnym, takie jak wady wrodzone czy przerzuty nowotworowe, mogą rzutować na układ moczowy.
Ocenę zdjęcia RTG jamy brzusznej zawsze utrudniają masy kałowe oraz gaz w przewodzie pokarmowym, przesłaniające struktury układu moczowego.
Paulina Krawczyk
• "Podstawy diagnostyki radiologicznej" W.E. Brant, C.A. Helms, wyd. Medipage (I-IV) • "Radiologia. Diagnostyka obrazowa." B. Pruszyński. Wydawnictwo Lekarskie PZWL